Chào mừng mọi người đến với blog của mình. Trong thế giới của hệ sinh thái SAP, có một thực tế nghiệt ngã mà chúng ta – những người làm tư vấn và giải pháp – thường ít khi muốn đối diện một cách trực diện: Kỷ nguyên của lập trình viên ABAP truyền thống đang đi đến hồi kết.
Bài này được biết lại theo ý kiến chủ quan của người đọc khi tham khảo nguồn https://youtu.be/dKGSdkMVrY4?si=Rv0T-BcsKLAVb4xv
Hàng trăm ngàn lập trình viên ABAP không phải "có thể" mà là "chắc chắn" sẽ đối mặt với làn sóng mất việc quy mô lớn. Kỹ năng mà họ dành cả sự nghiệp để vun đắp, những dòng code "Z" (custom) họ bảo trì mỗi ngày, giờ đây đang bị chính SAP yêu cầu khách hàng: Xóa sạch.
Bài viết này không nhằm mục đích gieo rắc nỗi sợ hãi, mà là một nỗ lực "giải mã" thực tại dựa trên góc nhìn của Noel DCosta – một chuyên gia với 25 năm kinh nghiệm ERP – để chúng ta thấy rõ: Đây không phải là một sự tiến hóa, mà là một sự thay thế mang tính hệ thống.
I. CÁC CON SỐ BIẾT NÓI: BẢN ÁN TỬ TỪ CHIẾN LƯỢC "CLEAN CORE"
Mọi sự thay đổi trong SAP đều bắt đầu từ chiến lược của "Hãng". Và lần này, chiến lược đó có tên là Clean Core.
- Hạn chót 2027 và Cuộc di cư khổng lồ: SAP có 35.000 khách hàng dùng ECC, và hỗ trợ chính thức sẽ kết thúc vào 31/12/2027. Theo Gartner, hơn 21.000 doanh nghiệp vẫn đang ở lại với hệ thống cũ (Legacy). Tất cả họ đều phải chuyển sang S/4HANA hoặc chấp nhận bị tụt hậu.
- Sự thừa thãi của Code tùy chỉnh: Dữ liệu từ SAP và các đơn vị quản lý code như smartShift cho thấy: 60% đến 75% các đối tượng ABAP tùy chỉnh không bao giờ thực thi trong thực tế. Khi thực hiện "Clean Core Assessment", lời khuyên của SAP rất tàn nhẫn nhưng hợp lý: Xóa bỏ trước khi chuyển đổi.
Hãy tưởng tượng một doanh nghiệp có 50.000 object tùy chỉnh, xóa 60% nghĩa là 30.000 object biến mất. Nhân lên với hàng chục ngàn khách hàng, chúng ta đang thấy một khối lượng công việc bảo trì khổng lồ bốc hơi khỏi thị trường.
II. AI VÀ JOULE: KHI LẬP TRÌNH VIÊN KHÔNG CÒN LÀ NGƯỜI VIẾT CODE
Tháng 2/2025, SAP ra mắt Joule cho Developer. Đây không phải là một công cụ hỗ trợ thông thường; nó là một sự thay thế.
- Hiệu suất kinh ngạc: AI được huấn luyện trên 250 triệu dòng code SAP. Nó có thể hiểu code cũ, tối ưu hóa (Refactor) và tự động tạo Unit Test. IDC ghi nhận hiệu suất tăng 35% cho những ai sử dụng AI.
- Sự lệch pha kỹ năng (Skill Mismatch): Tại các SI (System Integrator) lớn như TCS hay Infosys, hàng chục ngàn người đang bị sa thải. Lý do được ghi trong hồ sơ là "Skill Mismatch" – một cách nói tinh tế cho việc: "Chúng tôi có quá nhiều người mang kỹ năng mà thị trường không còn cần."
Trong mô hình mới, AI thực hiện phần lớn công việc. Con người chỉ đóng vai trò Reviewer. Đó không còn là công việc của một ABAPer truyền thống; đó là một vai trò hoàn toàn khác.
III. PHÉP TOÁN NGHIỆT NGÃ VỚI CÁC HỢP ĐỒNG OFFSHORE
Trong nghề Solution Advisor, chúng ta hiểu rõ mô hình AMS (Application Managed Services). Một team 25 người ABAP offshore hỗ trợ khách hàng, sau khi chuyển đổi S/4HANA và áp dụng AI, con số này có thể giảm xuống chỉ còn 5 người.
20 người còn lại không phải được tái đào tạo (reskill), mà là họ không còn cần thiết. Công việc mà họ từng làm – bảo trì các báo cáo Z lỗi thời – đã không còn tồn tại.
IV. CÂU CHUYỆN CỦA "RAJ" – MẶT TỐI CỦA MÔ HÌNH OFFSHORE
Mô hình IT offshore (thuê ngoài) được thiết kế để tách biệt lập trình viên khỏi nghiệp vụ.
- Người làm Functional (Onshore): Viết Spec, hiểu Business.
- Lập trình viên (Offshore): Viết code theo Spec, không bao giờ được nói chuyện với người dùng.
Chính sự cách ly này đã biến các lập trình viên thành những "thợ viết code" thuần túy. Khi việc viết code bị tự động hóa, họ trở thành những người dễ bị tổn thương nhất vì không có Business Knowledge (kiến thức nghiệp vụ) để bấu víu.
Câu chuyện về Raj – một lập trình viên 31 tuổi ở Pune với khoản vay nhà và gia đình nhỏ – là điển hình cho hàng trăm ngàn người đang "ngồi dự bị" (bench) hiện nay. Khi kỹ năng ABAP cổ điển không còn chỗ đứng trong các dự án RAP, CDS hay BTP, thời hạn 35 ngày ngồi bench trước khi bị sa thải trở thành một chiếc đồng hồ đếm ngược đầy ám ảnh.
V. LỐI THOÁT NÀO CHO NHỮNG NGƯỜI TRONG CUỘC?
Là một Solution Advisor, mình tin rằng chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật để tìm ra "Value Proposition" mới cho bản thân. Có 4 con đường:
- Evolve (Tiến hóa trong SAP): Chuyển ngay sang RAP, CDS views, BTP và Fiori. Đây là "Modern SAP". Nhưng hãy nhớ, số lượng vị trí sẽ ít hơn trước và yêu cầu tư duy abstract hơn nhiều.
- Sideways (Chuyển đổi ngang): Tận dụng kiến thức về dữ liệu doanh nghiệp để sang Data Engineering hoặc các hệ sinh thái như Salesforce, ServiceNow.
- Business Pivot (Chuyển sang nghiệp vụ): Như người mentor của Noel từng nói: "Code chưa bao giờ là công việc thực sự. Công việc thực sự là hiểu doanh nghiệp cần gì và làm hệ thống đáp ứng điều đó." Nếu bạn hiểu logic kế toán, kho bãi sau nhiều năm viết code, hãy chuyển sang làm Functional Consultant.
- Exit (Rời bỏ hệ sinh thái): Chuyển sang Web Dev, Cloud Infra hay Cybersecurity. Đây không phải thất bại, mà là sự thích nghi với vòng đời công nghệ.
LỜI KẾT
Bán hàng giải pháp hay làm nghề tư vấn đều dựa trên sự Chính trực (Integrity). Nếu bạn là một Leader đang dẫn dắt đội ngũ ABAP, đừng giấu họ sự thật về tương lai. Hãy cho họ thời gian và lộ trình để "Reskill" trước khi quá muộn.
Với các bạn lập trình viên ABAP, đừng chờ đợi đến khi hợp đồng kết thúc. Công nghệ không có lòng trắc ẩn, nhưng con người thì có sự lựa chọn. Hãy bắt đầu học RAP, bắt đầu hiểu Business ngay hôm nay.
Con số 60% code chết và 35 ngày ngồi dự bị là thực tế. Lựa chọn nằm ở các bạn.
Khanh Nguyễn | 24 April 2026